Une femme qui part is de nieuwste documentaire van Ellen Vermeulen waarin ze de opmerkelijke Marie-Louise Chapelle bestudeert, de eerste Franse vrouw die in 1952 een onbeklommen top in de Himalaya bereikte. Ze leidde een dubbel leven, waarbij ze zes maanden per jaar moeder was en de andere zes onbetreden bergen trotseerde. Zeventig jaar later herhaalt filmmaker Vermeulen deze zware beklimming. Gedreven door Chapelles archief van dagboeken, brieven en beelden doorkruist Vermeulen met haar camera de onherbergzame sneeuwlandschappen die door tijd en klimaat onherkenbaar zijn veranderd. Ze verweeft opnames die ze zelf maakte met het archiefmateriaal van Chapelle en reflecteert op haar eigen levensvragen: een leven mét kinderen, of zonder? Une femme qui part onderzoekt de spanning tussen persoonlijke ambities en maatschappelijke ongelijkheid en legt de beperkingen bloot waartoe vrouwen vaak veroordeeld zijn. Een intieme zoektocht naar betekenis, waarbij tijd, herinneringen en keuzes diep in elkaar vervlochten raken. Een film over grenzen, verlangens en de complexiteit van vrouw-zijn.
“Na documentaires zoals 9999 (over internering in de gevangenis van Merksplas) of Inclusief (over inclusief onderwijs) nodigt Ellen Vermeulen ons uit in haar hoofd en dat van de grootmoeder van een aangetrouwde oom. Marie-Louise Chapelle was in 1952 de eerste Franse vrouw op een nog maagdelijke bergtop in de Himalaya. Zeventig jaar later treedt Vermeulen in haar voetsporen en doet ze de zware expeditie opnieuw.”
Niels Ruëll / Knack
,“Wanneer ze thuis was, verlangde ze om weg te gaan, en wanneer ze weg was, had ze heimwee. Misschien is het juist die ongrijpbaarheid van Marie-Louise die me zo bleef fascineren. Ze leek nooit tot de kern te komen. Hoe kan iemand die zoveel heeft geschreven, zich die vragen niet stellen?”
Ellen Vermeulen / Sabzian
,“Welke beelden leg ik vast als documentairemaakster wanneer er geen fysiek personage aanwezig is? Het was alsof ik geen gesprek met haar kon voeren zonder zelf die tocht af te leggen, alsof ik anders de antwoorden zou missen. Het was alsof het locatiegebonden was, en het juist die locatie is die zou spreken.”
Ellen Vermeulen / Sabzian
,“Als beginneling in het alpinisme zoekt Vermeulen met haar film naar antwoorden in het indrukwekkende, besneeuwde berglandschap dat Chapelle ooit doorkruiste. In deze fictieve tweespraak ontstaat een reflectie over vrijheid, verlangen en de onmogelijkheid om volledig te ontsnappen aan maatschappelijke verwachtingen. “Il faut toujours rester une femme de désir,” klinkt het in de film – een oproep om altijd een vrouw van verlangen te blijven, zelfs wanneer die vrijheid ongrijpbaar of onmogelijk lijkt.”
Dagmar Teurelincx & Gerard-Jan Claes / Sabzian
,“Ik was voor de start van de opnames al meer dan veertien jaar met het project bezig, waardoor haar brieven en dagboeken een mentale ruimte geworden zijn. Ik had ze niet meer nodig om te weten waar ik mij, of zij zich toen, bevond. Ik kon niet in Marie-Louises schoenen staan, maar wel in haar voetsporen treden. Ze schreef vaak dat ze zich die plek eeuwig zou herinneren. Ik wou daar ook naartoe, voelen wat haar zo aantrok. Maar het blijft een vraag. De film is eigenlijk één grote vraag.”
Ellen Vermeulen / Klara
,“Wat voor mij heel erg belangrijk was op dit punt in mijn werk was losbreken van het voorspelbare. Dat is een methodiek die ik mij eigen heb gemaakt, om zo te zoeken naar structuur en te vertellen over bepaalde structuren in onze maatschappij. Une femme qui part gaat heel erg over toeval en het ‘niet weten’. Ik kon me hierop niet goed voorbereiden. Ik kon me wel dingen voorstellen of verbeelden, maar ik wist niets op voorhand. Dat was loskomen van mijn oude manier van werken en beelden maken.”
Ellen Vermeulen / Urgent.fm
,“Une femme qui part is een groots opgezette film die de conventies van de bergfilm doorbreekt en ons meeneemt op een unieke reis tussen verleden en heden, samen met (en in de voetsporen van) een buitengewone vrouw. Het is niet enkel een verhaal dat het waard is om verteld te worden, maar de aanwezigheid van de regisseur geeft het een extra kracht. Majestueus en raadselachtig confronteert de film ons, zonder tegenstrijdigheid, met de positie van vrouwen en de grenzen die het systeem hen oplegt – grenzen die dringend doorbroken moeten worden.”
Pauline David
